Op-article

  ក្រោយសន្តិសញ្ញាទីក្រុងប៉ារីសឆ្នាំ ១៩៩១ តួនាទីរបស់វរជននយោបាយ (Political elite) និងវរជនសេដ្ឋកិច្ច (Economic elite) របស់កម្ពុជាបានដើរតួយ៉ាងសំខាន់នៅក្នុងការរៀបចំសង្គមនៅក្នុងវិបត្តិនៃសង្រ្គាមស៊ីវិលលើកទី២ រហូតទទួលបានសន្តិភាពពេលលេញក្រោមនយោបាយឈ្នះ-ឈ្នះ ក្នុងឆ្នាំ១៩៩៨។ ការអភិវឌ្ឍន៍សេដ្ឋកិច្ចឡើងវិញនៅក្នុងដំណាក់កាលនោះ ត្រូវបានធ្វើឡើងនៅក្រោមជំនួយអភិវឌ្ឍន៍របស់ប្រទេសសេរី ក៏ដូចជាភ្នាក់ងារអភិវឌ្ឍន៍អន្តរជាតិនានា។ ក្នុងនោះ ឥរិយាបថផលិតជាមូលដ្ឋានដើម្បីកម្ពុជាចាប់ពីឆ្នាំ ១៩៩១ មក ហាក់ត្រូវបានបំភ្លេចតាមរយៈការផ្ដោតជាចម្បងទៅលើការផលិតដើម្បីការនាំចេញ។

  «អ្វីៗទាំងឡាយក្នុងលោកដូចជា អវិជ្ជានិងគតិបណ្ឌិត, សម្បតិ្តស្តុកសម្ភនិងទុគ៌តភាព, សុភមង្គលនិងទុក្ខសោក, គឺជាការជាប់ជំពាក់និងគ្មានប្រយោជន៍។ មនុស្សតែងតែត្រូវស្លាប់ ហើយនត្ថិភាពនឹងបន្តតាំងនៅ»។ សាមញ្ញជនតែងគិតថា ប្រសិនបើពួកគេរស់នៅដោយមានអាយុវែង មានតួនាទីក្នុងសង្គម,កិត្តិយស សុខភាពល្អ និងប្រាជ្ញាវាងវៃ នោះជីវិតពួកគេនឹងប្រកបដោយសេចក្តីអំណរ។ ប៉ុន្តែរឿងនេះមិនមែនជាការពិតទាំងស្រុងឡើយ នៅក្នុងប្រវត្តិសាស្រ្តមនុស្សជាតិជាច្រើនស.វកន្លងមកនេះ មានវិញ្ញូជនមួយចំនួនដែលបានកើតមករស់នៅលើគំនរ នៃរបស់ជាទីប្រាថ្នាទាំងនេះ ក៏ប៉ុន្តែបែរមានការខ្ពើមរអើម ហើយគិតថាជីវិតរបស់ខ្លួននិងមនុស្សជាតិជាទូទៅ

  «គុណធម៌ពឹងផ្អែកលើការប្រតិបត្តិ ហើយដូចគ្នានេះដែរ ការប្រតិបត្តិគឺជាមូលដ្ឋានគ្រឹះ នៃសីលធម៌ទាំងឡាយ»។ នេះជាការលើកឡើងក្នុងសៀវភៅបុរាណចិន The Zhou Book of Change ដោយពុំនោលនេះទៀតសោត បានក្លាយជាមូលដ្ឋានគំនិតស្ដីអំពីការអប់រំសីលធម៌ របស់អ្នកប្រាជ្ញ ខុង ជឺ យ៉ាងល្បីរន្ទឺអស់រយៈកាលជាង ២០០០ឆ្នាំឋមកហើយ។ ខុង ជឺ